👋2024
1 หลักการและเหตุผล
1.1 ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ. 2561 – 2580) มีเป้าหมายการพัฒนาประเทศ คือ “ประเทศชาติมั่นคง ประชาชนมีความสุข เศรษฐกิจพัฒนาอย่างต่อเนื่อง สังคมเป็นธรรม ฐานทรัพยากรธรรมชาติยั่งยืน” โดยยกระดับศักยภาพของประเทศในหลากหลายมิติ พัฒนาคนในทุกมิติและในทุกช่วงวัยให้เป็นคนดี เก่ง และมีคุณภาพ สร้างโอกาสและความเสมอภาคทางสังคม สร้างการเติบโตบนคุณภาพชีวิตที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม และมีภาครัฐของประชาชนเพื่อประชาชนและประโยชน์ส่วนรวม ยุทธศาสตร์ชาติด้านการสร้างความสามารถในการแข่งขัน มีเป้าหมายการพัฒนาที่มุ่งเน้นการยกระดับศักยภาพของประเทศในหลากหลายมิติ บนพื้นฐาน แนวคิด 3ประการ ได้แก่
(1) “ต่อยอดอดีต” โดยมองกลับไปที่รากเหง้าทางเศรษฐกิจ อัตลักษณ์ วัฒนธรรม ประเพณี วิถีชีวิต และจุดเด่นทางทรัพยากรธรรมชาติ ที่หลากหลาย รวมทั้งความได้เปรียบเชิงเปรียบเทียบของประเทศในด้านอื่น ๆ นำมาประยุกต์ผสมผสานกับเทคโนโลยีและนวัตกรรม เพื่อให้สอดรับกับบริบทของเศรษฐกิจ และสังคมโลกสมัยใหม่****
(2) “ปรับปัจจุบัน” เพื่อปูทางสู่อนาคต ผ่านการพัฒนา โครงสร้างพื้นฐานของประเทศในมิติต่าง ๆ ทั้งโครงข่ายระบบคมนาคมและขนส่ง โครงสร้างพื้นฐานวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และดิจิทัล และการปรับสภาพแวดล้อม ให้เอื้อต่อการพัฒนาอุตสาหกรรมและบริการอนาคต
(3) “สร้างคุณค่าใหม่ ในอนาคต” ด้วยการเพิ่มศักยภาพของผู้ประกอบการ พัฒนาคนรุ่นใหม่ รวมถึงปรับ รูปแบบธุรกิจ เพื่อตอบสนองต่อความต้องการของตลาด ผสมผสานกับยุทธศาสตร์ ที่รองรับอนาคต บนพื้นฐานของการต่อยอดอดีตและปรับปัจจุบัน รวมถึงการบริหารจัดการสถานที่ที่มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์ วิถีชีวิต และวัฒนธรรม เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวให้มีเรื่องราวที่เป็นเอกลักษณ์ ยุทธศาสตร์ชาติด้านการสร้างโอกาส และความเสมอภาคทางสังคม มีเป้าหมาย การพัฒนาที่สำคัญที่ให้ความสำคัญการดึงเอาพลังของภาคส่วนต่างๆ ทั้งภาคเอกชน ประชาสังคม ชุมชนท้องถิ่น มาร่วมขับเคลื่อน โดยการสนับสนุนการรวมตัวของ ประชาชนในการร่วมคิดร่วมทำเพื่อส่วนรวม การกระจายอำนาจและความรับผิดชอบ ไปสู่กลไกบริหารราชการแผ่นดินในระดับท้องถิ่น การเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชน ในการจัดการตนเอง และการเตรียมความพร้อมของประชากรไทยทั้งในมิติสุขภาพ เศรษฐกิจ สังคม และสภาพแวดล้อมให้เป็นประชากรที่มีคุณภาพ สามารถพึ่งตนเอง และทำประโยชน์แก่ครอบครัว ชุมชน และสังคมให้นานที่สุด โดยรัฐให้หลักประกัน การเข้าถึงบริการและสวัสดิการที่มีคุณภาพอย่างเป็นธรรมและทั่วถึง ยุทธศาสตร์ชาติด้านการสร้างการเติบโต บนคุณภาพชีวิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม มีเป้าหมายการพัฒนาที่สำคัญเพื่อนำไปสู่การบรรลุเป้าหมายการพัฒนา ที่ยั่งยืนในทุกมิติ ทั้งมิติด้านสังคม เศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม ธรรมาภิบาล และความเป็นหุ้นส่วนความร่วมมือระหว่างกันทั้งภายในและภายนอกประเทศอย่างบูรณาการ ใช้พื้นที่เป็นตัวตั้ง
ในการกำหนดกลยุทธ์และแผนงาน และการให้ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องได้เข้ามามีส่วนร่วมในแบบทางตรงให้มากที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ โดยเป็นการดำเนินการบนพื้นฐานการเติบโตร่วมกัน ไม่ว่าจะเป็นทางเศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม และคุณภาพชีวิต โดยให้ความสำคัญกับการสร้างสมดุลทั้ง ๓ ด้าน อันจะน่าไปสู่ความยั่งยืนเพื่อคนรุ่นต่อไปอย่างแท้จริง
1.2 จังหวัดลพบุรีเป็นจังหวัดที่มีประวัติศาสตร์อันยาวนาน เป็นเมืองเก่าที่ตั้งถิ่นฐานตั้งแต่สมัยก่อนถึงปัจจุบัน ปรากฏหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่แสดงถึงพัฒนาการของเมืองลพบุรีในอดีตว่าเคยเป็นแหล่งอารยะธรรมเจริญรุ่งเรืองมาหลายยุคหลายสมัย โดยปรากฏหลักฐานทางสถาปัตยกรรมและศิลปกรรมอยู่ทั่ว เขตเมืองเก่าลพบุรีที่สะท้อนให้เห็นถึงคุณค่าความงามในรูปแบบของสถาปัตยกรรมที่โดดเด่นแต่ละยุคสมัย อาทิ คูเมือง กำแพงเมือง ป้อมปราการ ศาลพระกาฬ พระปรางค์สามยอด เทวสถานปรางค์แขก พระนารายณ์ราชนิเวศน์ บ้านหลวงรับข้าราชทูต เพนียดคล้องช้าง วัดพระศรีรัตนมหาธาตุ วัดเสาธงทอง วัดนครโกษา วัดบันไดหิน สระมโนราห์ เป็นต้น นอกจากนี้ ยังมีสถานที่สำคัญที่ถือเป็นจุดเด่นของเมืองเก่าลพบุรี คือ พระนารายณ์ราชนิเวศ (วังนารายณ์) เป็นพระราชวังที่สมเด็จพระนารายณ์มหาราช โปรดให้สร้างขึ้น ณ เมืองลพบุรี เมื่อประมาณ พ.ศ.2208 - 2209 มีพื้นที่ประมาณ 43 ไร่ ออกแบบโดยวิศวกรชาวฝรั่งเศส ลักษณะสถาปัตยกรรมเป็นแบบไทยผสมตะวันตก ในทุกปีบริเวณเขตวังนารายณ์จะมีการจัดงานแผ่นดินสมเด็จพระนารายณ์มหาราช โดยเริ่มขึ้นครั้งแรกตั้งแต่ปี พ.ศ. 2522 และจัดต่อเนื่องประจำทุกปีในเดือนกุมภาพันธ์ เป็นเดือนพระราชสมภพของสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ถือเป็นเทศกาลสำคัญสร้างชื่อเสียงให้กับจังหวัดลพบุรี
1.3 สภาพการณ์ปัจจุบัน เมืองเก่าลพบุรีมีการพัฒนาที่ไร้ทิศทางจนทำให้ความงดงามของสถาปัตยกรรมและศิลปกรรมถูกลดทอนคุณค่าลด ประกอบกับการเพิ่มขึ้นของประชากรลิงในเขตบริเวณเมืองเก่าลพบุรี ที่เพิ่มขึ้นเป็นจำนวนมากจนเกินควบคุมได้สร้างความเดือดร้อนให้กับประชาชนที่อยู่อาศัยบริเวณเมืองเก่ามาเป็นเวลานานนับสิบปี แย่งชิงสิ่งของบ้านเรือนของผู้อาศัย การรื้อค้นสิ่งของก่อให้เกิดความสกปรกภายในเมือง จนประชาชนต้องย้ายที่อยู่อาศัยออกไป บ้านเรือนเริ่มถูกทิ้งร้าง ส่งผลกระทบต่อภาพลักษณ์การท่องเที่ยวจากเหตุการณ์ลิงทำร้ายผู้ที่มาท่องเที่ยว ทำลายภูมิทัศน์ของสถานที่สำคัญและโบราณสถานสำคัญ เป็นต้น เนื่องด้วยจังหวัดลพบุรีและภาคีเครือข่ายส่วนราชการ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ภาคเอกชน และประชาชนในพื้นที่ได้ร่วมมือกันในการแก้ไขปัญหาลิงล้นเมืองในเขตเมืองเก่าลพบุรี จึงได้มีการจับและเคลื่อนย้ายลิงเขตเมืองเก่าลพบุรีไปยังสถานอนุบาลสัตว์ เทศบาลเมืองลพบุรี ตำบลโพธิ์เก้าต้น อำเภอเมืองลพบุรี เมื่อจำนวนประชากรลิงในเขตเมืองลดลงอย่างต่อเนื่อง จังหวัดลพบุรีจึงเห็นโอกาสของการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง ที่จะฟื้นฟูเมืองเก่าลพบุรีให้กลับมามีชีวิต ฟื้นฟูย่ายเศรษฐกิจการค้า พัฒนาแหล่งท่องเที่ยวที่เป็นพื้นที่แสดงถึงคุณค่าของสถาปัตยกรรมและศิลปกรรมที่สวยงามและมีคุณค่าดังเดิม รวมถึงการส่งเสริมคุณภาพชีวิตของประชาชน
1.4 การประชุมคณะอนุกรรมการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมประจำจังหวัดลพบุรี เมื่อวันอังคารที่ 22 ตุลาคม 2567 ได้ประชุมและร่วมกันพิจารณา การกำหนดทิศทางและแนวทางการอนุรักษ์ดูแลรักษาคุ้มครองสิ่งแวดล้อมศิลปกรรมในเขตพื้นที่เมืองเก่าลพบุรีและบริเวณใกล้เคียง เพื่อประโยชน์ในการวางกลยุทธ์การสร้างเมืองและการกำหนดทิศทางการพัฒนาเมืองเก่าลพบุรีและบริเวณใกล้เคียงโดยรอบให้สอดคล้องกับบริบทปัจจุบันของจังหวัดลพบุรี โดยสรุปสาระสำคัญ ที่ประชุมได้พิจารณาเลือกพื้นที่ต้นแบบการพัฒนาทางกายภาพ 3 เส้นทาง และ 1 โบราณสถาน ได้แก่พระปรางค์สามยอด โดยใช้หลักการที่ว่าเป็นสถานที่เป็นเส้นทางสายหลักในเมืองและสามารถรองรับนักท่องเที่ยว โดยเป็นการพัฒนาทางด้านกายภาพก่อน เช่น ทาสีอาคาร ถนน ทางเท้า ไฟส่องสว่าง ความสะอาด ดังนี้